Spotkanie z Martą Tomczok: Blizny. Krajobraz po przemyśle

Po 1945 roku badania geologiczne w Polsce przyspieszyły, odkryto złoża węgla brunatnego, miedzi, siarki, co uruchomiło wielkie uprzemysłowienie. Pod kopalnie, huty i elektrownie jak Turów czy Bełchatów potrzebny był pusty teren – miejscowości jak Opolno, Rybarzowice, Kazimierz Biskupi, Pątnów, Bogomice, Rapocin, Piaski czy Wola Grzymalina kurczyły się lub znikały. Wysiedlano ludzi, wycinano lasy, zmieniano bieg rzek; rajskie miejsca stały się kraterami, pustyniami biologicznymi i strefami katastrofy ekologicznej. Marta Tomczok podróżuje szlakiem peerelowskiego przemysłu i wchłoniętych miejscowości, opowiadając o bliznach w ludzkiej pamięci i ziemi: śladach po szybach, wyrobiskach, hałdach. Autorka szuka sposobu na oddanie pustki po odebranym krajobrazie – nie wszyscy chcieli mówić od razu, ale przełamali się, bo chcieli być wysłuchani. Doświadczenia czekania i słuchania są kluczowe dla tej książki. 'Blizny. Krajobraz po przemyśle' ukazała się 4 marca w wydawnictwie Czarne. Marta Tomczok to historyczka literatury, badaczka pamięci o przemyśle ciężkim, zbierająca historie mówione górników, interesująca się konsekwencjami środowiskowymi i społecznymi uprzemysłowienia. Stypendystka Marszałka Woj. Śląskiego, laureatka NCN, reprezentantka European Society for Environmental History, pracuje na UŚ w Katowicach.